sábado, 12 de agosto de 2017

unha de imagination politik


é curioso o papel que xoga a imaxinación na definición do posible. A imaxinación fai uso de materiais de construción simbólicos cos que debuxar camiños e roteiros. A TV, os mass media, as rr.ss., a música, o cinema, a literatura, os memes, a fotografía, e toda a mestizaxe que se vos ocorra constrúe iso que se deu en chamar imaxinario social. Os procesos políticos e económicos non escapan ao poder da imaxinación, véndose suxeitos a ela. Un proceso político e económico importante das últimas décadas é o da globalización; outro o da formación de espazos plurinacionais.
Non podo aseguralo máis semella que a UE é imaxinada como unha suma de Estados e nada máis. A soberanía reside nos Estados e son estes os que a ceden, a negocian, ou a reclaman de volta. Someterse á xurisdición comunitaria ou non é decisión deses Estados. Artellar políticas económicas, regulacións intelixentes e coordinadas, é difícil cando distintos poderes están en tensión. O problema da coordinación entre actores, a posibilidade da existencia de free riders, (grupos que sacan proveito do esforzo alleo ou que endosan a outros o lixo propio) medra cando a soberanía é distraída.
Portugal ten sido exemplo de políticas forestais nefastas. O grande problema ecolóxico que teñen provocado fixo espertar a conciencia dos portugueses que decidiron prohibir a plantación de eucaliptos. Informan os media estes días que a principal multinacional papeleira que opera en Portugal pensa vir estrebillar á Galiza, enredar con nós. Tamén nos media lin hai pouco que hai científicos que estiman que en oitenta anos haberá un Sahara por baixo da liña que vai de Alicante a Lisboa. 
A imaxinación actúa tamén como a capacidade de construír camiños que non existen mais que son posibles e que, dadas as circunstancias, podemos representarnos incluso como necesarios.

jueves, 3 de agosto de 2017

A figura do heroe en Dunkirk (2017)




Antes de ir ver Dunkirk vin as dúas anteriores pelis do Christopher Nolan que forman parte da mesma triloxía: Inception e Interstellar. Véndoas é posible atopar un fío non evidente. Nas dúas os mundos son catástrofes familiares: heroes que se ven impedidos de estar cos seus por forzas titánicas que os superan. Semella que existe unha ontoloxía da separación que constitúe as películas. Os heroes intentan construír pasarelas de comunicación e regreso a eses mundos familiares. Esta ontoloxía empata coa do heroe clásico, dende Ulises ate John McClane. (Desenvolve esta idea moi ben José Manuel Guerol). Os masculinos heroes non só están afastados das súas familias senón que no seu intento de volver a elas non dubidan en romper tódalas leis (no caso de Interstellar semella que incluso as leis da Física).
En Dunkirk este relato estoupa e desintégrase. Nolan convídanos a camiñar por unha praia na que a area voa e as augas axítanse. Rompendo co uliséico relato aquí os que viven á marxe da lei (aqueles que non gardan a orde militar) non son heroes senón desesperadas formiguiñas que buscan ser rescatadas. Non son heroes tampouco, senón attrezzo, aqueles compañeiros que manteñen a disciplina militar. Sono si, os que buscan rescatar a eses homes na praia, perdidos fillos á deriva, ulises miserables e impotentes, todo instinto de supervivencia. 
Os axentes do rescate non son heroes no sentido clásico: son persoas de orde e razonables en busca de rescatar aos fillos perdidos nas batallas para os mundos familiares de coidados, café con leite pola mañá, e lectura de xornal. Nada máis afastado de John Mcclane.